Je bent basisarts of bijna klaar met je coschappen en vraagt je af wat je straks op je loonstrook ziet als je arts in opleiding bent. Logische vraag, want het salaris verschilt per sector en cao en toeslagen kunnen een groot verschil maken. In dit artikel krijg je een helder overzicht van wat een arts in opleiding verdient, hoe de bedragen per werkomgeving uiteenlopen en welke factoren jouw inkomen beïnvloeden. Ik deel daarbij praktijkinzichten uit mijn werk met aios en anios, zodat je niet alleen de cijfers ziet, maar vooral begrijpt wat ze in de praktijk betekenen.
Wat valt er precies onder arts in opleiding
Met arts in opleiding bedoelen we in Nederland meestal de aios, de arts in opleiding tot specialist. Je hebt je opleiding Geneeskunde afgerond en specialiseert je onder supervisie in bijvoorbeeld chirurgie, interne geneeskunde, psychiatrie of huisartsgeneeskunde. Je werkt zelfstandig waar dat kan en leert waar dat moet. In de praktijk ben je voor veel patiënten het eerste aanspreekpunt en combineer je patiëntenzorg met onderwijs en toetsing. Het is een volwaardige baan met een opleidingsdoel, vastgelegd in het opleidingsplan en de cao van jouw instelling of sector.
Salaris van een aios per sector en cao
Ziekenhuizen en umc’s
Werk je als aios in een algemeen ziekenhuis, dan val je onder de cao Ziekenhuizen. Een veelgezien salaris loopt van ongeveer € 3.622 tot € 4.662 bruto per maand, afhankelijk van je trede en meegetelde ervaring. In universitaire medische centra val je onder de cao UMC. Daar ligt het salarispad ruwweg tussen € 3.649 en € 5.037 bruto per maand. In beide gevallen groeit je salaris jaarlijks mee met je opleidingsjaar en relevante ervaringsjaren.
GGZ en overige instellingen
In de geestelijke gezondheidszorg val je onder de cao GGZ. De bandbreedte voor een aios ligt daar indicatief rond € 3.538 tot € 4.996 bruto per maand. De exacte trede hangt af van je ervaring en het functieniveau binnen de instelling. Platforms met gebruikersdata laten daarnaast jaarranges per werkgever zien. Denk aan indicaties tussen grofweg € 38.000 en € 62.000 per jaar, exclusief toeslagen, afhankelijk van organisatie en locatie. Zie die bandbreedtes als aanvullende duiding naast de cao.
Buiten het ziekenhuis en de discussie over beloning
Volg je een opleiding buiten het ziekenhuis, zoals tot huisarts, specialist ouderengeneeskunde, jeugdarts, verslavingsarts of vertrouwensarts, dan kom je veelal in dienst van de werkgever met de opleiding bekostigd via de SBOH. Uit vergelijkend onderzoek is gebleken dat aios buiten het ziekenhuis financieel vaak minder goed uitkomen dan collega’s in het ziekenhuis. De kern: lager basissalaris en ervaringsjaren tellen niet altijd volledig mee.
Concreet kan een basisarts die start in een SBOH-opleiding een inkomensterugval ervaren tussen ongeveer € 571 en € 2.552 bruto per maand ten opzichte van eerdere banen in het ziekenhuis. Dit schaadt de aantrekkelijkheid van juist die opleidingen waar de zorg behoefte aan heeft. Er is daarom gepleit voor structurele aanpassingen, waaronder een stevige salarisverhoging om arbeidsvoorwaarden gelijkwaardiger te maken.
Toeslagen, onregelmatigheid en eindejaarsuitkering
Het basissalaris vertelt niet het hele verhaal. In de praktijk bepalen toeslagen een belangrijk deel van je totale inkomen. Denk aan onregelmatigheidstoeslag voor avond, nacht en weekend, bereikbaarheidsdiensten, overwerkcompensatie, en een eindejaarsuitkering. Ook ontvang je vakantiegeld. De percentages en regels verschillen per cao, maar reken erop dat diensten en onregelmatigheid je bruto maandinkomen merkbaar kunnen verhogen. Zeker in drukke rotaties met veel diensten loopt dit op.
Doorgroei tijdens de opleiding en rol van ervaring
Vrijwel alle cao’s kennen jaarlijkse tredeverhogingen. Ervaringsjaren als anios tellen vaak mee, maar niet altijd volledig of één op één. Mijn ervaring is dat een helder overzicht van je relevante werkervaring en aantoonbare verantwoordelijkheden helpt bij de inschaling. Bespreek dit expliciet bij je contract en laat het zonodig controleren door HR of vakbond. Tijdens je aios jaren zie je daardoor een voorspelbare salarisgroei, zeker wanneer je ook onderwijs, onderzoek of extra taken op je neemt.
Bruto, netto en wat diensten betekenen voor je portemonnee
Veel aios vragen zich af wat er netto overblijft. Dat hangt af van je persoonlijke situatie, dienstenpatroon en pensioenpremie. Als grove vuistregel geldt dat een basissalaris van rond de € 4.000 bruto per maand met regelmatige diensten netto aanzienlijk hoger uitpakt dan hetzelfde basissalaris zonder toeslagen. Maak een voorbeeldberekening op basis van jouw cao en dienstrooster, en vergeet niet de eindejaarsuitkering en vakantietoeslag mee te nemen in je jaarplaatje.
Arbeidsmarkt, onderhandeling en realistische verwachtingen
De zorg kampt met personeelstekorten en dat geeft werkzekerheid. Toch is onderhandelen als aios geen vrij spel. De meeste bedragen liggen vast in cao’s. Waar je wél invloed op hebt, zijn je inschaling, het meetellen van ervaringsjaren, studie en onderzoekstijd, en een fair dienstenpatroon. In trajecten die ik begeleid heb, leverde het vooraf ordenen van diploma’s, certificaten en werkportfolio regelmatig een hogere trede of snellere erkenning van ervaring op.
Houd verder rekening met de verschillen tussen sectoren. In sommige trajecten buiten het ziekenhuis is de maatschappelijke impact groot, maar de beloning nog niet gelijkwaardig. Laat dat niet de enige factor zijn, maar reken het wel door, zeker als je financiële verplichtingen hebt zoals een hypotheek of studieschuld.
Oriëntatie op specialisme en vervolgstappen
Weet je nog niet precies welke richting het beste past, plan dan tijd voor oriëntatie. Denk aan meeloopdagen, een tijdelijke anios plek of een onderzoeksperiode. Voor bredere oriëntatie op vervolgopleiding kun je inspiratie opdoen via welke opleiding past bij mij en achtergrondinformatie over academische trajecten via wat is een wo opleiding. Koppel keuzes aan wat jij belangrijk vindt in werk en leven, niet alleen aan het maandbedrag.
Het salaris van een arts in opleiding varieert per sector, cao en ervaring. In ziekenhuizen en umc’s liggen de schalen vergelijkbaar en groeien ze mee met je opleidingsjaren, terwijl buiten het ziekenhuis de beloning nog geregeld achterblijft. Toeslagen voor diensten en eindejaarsuitkering maken een groot verschil in je totale jaarsalaris. Neem je inschaling serieus, verzamel bewijs van je ervaring en reken verschillende scenario’s door, zodat je een keuze maakt die zowel inhoudelijk als financieel klopt.
Wat verdient een arts in opleiding per maand in het ziekenhuis
In algemene ziekenhuizen lopen veelvoorkomende bedragen van ongeveer € 3.622 tot € 4.662 bruto per maand, afhankelijk van trede en meegetelde ervaring. In umc’s ligt het pad ruwweg tussen € 3.649 en € 5.037. Daarbovenop komen toeslagen voor onregelmatige diensten, vakantiegeld en een eindejaarsuitkering, waardoor je totale jaarsalaris hoger uitvalt.
Hoe groot is het verschil tussen ziekenhuis en buiten het ziekenhuis
Aios buiten het ziekenhuis, zoals in de huisartsopleiding of ouderengeneeskunde, ervaren geregeld een lagere beloning. Onderzoek laat zien dat basisartsen bij instroom via SBOH een inkomensterugval kunnen hebben van circa € 571 tot € 2.552 bruto per maand. Oorzaak is een lager basissalaris en het niet volledig meetellen van ervaringsjaren.
Krijgt een arts in opleiding toeslagen voor avond en weekend
Ja. Onregelmatigheidstoeslag, bereikbaarheidsdiensten en compensatie voor avond, nacht en weekend zijn in cao’s vastgelegd. De percentages en voorwaarden verschillen per sector. In drukke rotaties kan dit je maandinkomen substantieel verhogen. Vergeet naast ORT ook vakantiegeld en eindejaarsuitkering mee te nemen in je jaartotaal.
Tellen anios jaren mee voor het salaris van een arts in opleiding
Vaak wel, maar niet altijd volledig. In ziekenhuizen en umc’s worden anios jaren geregeld meegenomen bij de inschaling. Buiten het ziekenhuis is dat minder eenduidig, wat tot verschillen leidt. Leg je ervaring goed vast en bespreek dit expliciet bij je contract. Een heldere onderbouwing helpt bij een hogere trede.
Hoe verhoudt het aios salaris zich tot later als specialist
Als arts in opleiding zit je in een leerschalenstructuur. Na registratie als medisch specialist krijg je doorgaans een hoger salaris, afhankelijk van sector en dienstverband. Specialisten in loondienst vallen onder andere cao’s met hogere schalen, terwijl vrijgevestigden wisselende inkomsten hebben. Reken scenario’s door en koppel ze aan je gewenste loopbaanpad.
